(VietNam7) Trả lời về kinh phí 411 tỉ tạc tượng mẹ Việt Nam anh hùng (MVNAH) ở Quảng Nam là to hay nhỏ, họa sĩ Lương Xuân Đoàn đã rất có lý khi nói “đồng tiền nào cũng quý, nhưng những việc cần làm thì chúng ta vẫn phải làm.” Đúng vậy, sự hy sinh của mẹ Thứ và 50 ngàn MVNAH là vô cùng to lớn, là vô giá. Theo đó thì 411 tỉ không thể gọi là to. Dù đất nước còn nghèo nhưng nếu cần ta có thể bỏ ra 4 ngàn tỉ cũng không tiếc. Nhưng thử đặt câu hỏi ngược lại, rằng liệu có thể tạc tượng MVNAH với kinh phí 4 tỉ, thậm chí 400 triệu mà giá trị nhân văn và ý nghĩa của nó không hề thua kém việc tạc tượng 411tỉ được hay không? Nói như nhà văn Nguyên Ngọc “ vĩ đại không đồng nghĩa với khổng lồ”, liệu có cần phải có một bức tượng to bằng trái núi mới chứng tỏ được sự vĩ đại của MVNAH?
Họa sĩ Lương Xuân Đoàn nói :“ vấn đề bây giờ không phải là thu nhỏ tượng đài, bớt số tiền 410 tỷ này để làm việc khác. Nếu cứ nghĩ mãi thế thì lúc nào mới có thể làm được công trình thực sự của tương lai, tồn tại vài thập kỷ?” Ô hay, té ra chỉ có bà mẹ khổng lồ mới được coi là “công trình thực sự của tương lai, tồn tại vài thập kỷ?” Nếu có tượng đài về sợi tóc của mẹ, chiếc khăn răn hay đơn giản chỉ là giọt nước mắt của mẹ thì sao? Không lẽ chỉ tồn tại vài ngày?
Đến đây phải nói đến giá trị nghệ thuật của bức tượng. Nếu đó là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ, có lẽ không ai kêu 411 tỉ là to. Người ta sẽ xuýt xoa khen tạc một bức tượng như thế mà chỉ có 411 tỉ thôi à, quá rẻ. Tiếc thay giá trị thẩm mỹ của bức tượng lại rất có vấn đề. Nhiều ý kiến cho rằng “tượng mẹ mà thô nặng, một tượng bán thân ( bust ) gắn với rặng đá lớn, hình ảnh xa lạ, thậm chí hơi dữ, không phù hợp”. Nhà văn Nguyên Ngọc đã nói thẳng: “Tượng đài là cả một quả đồi lớn, cái đầu người (người mẹ) sẽ nhô lên thành một khối cao to đến hơn chục mét, tôi xin lỗi, cho tôi nói thật, tôi rất lo sẽ gây ra cảm giác không phải vĩ đại, mà là dị hợm, trẻ con nhìn thấy ắt sẽ hoảng sợ, người lớn đi qua đó ban đêm thanh vắng cũng có thể run… Tượng tròn, nhỏ, thì thỉnh thoảng ta mới đến nhìn ngắm trong bảo tàng hay ở một nơi trưng bày nào đó với mục đích thưởng thức nghệ thuật, còn cái đầu khổng lồ kia thì sẽ mãi mãi trở thành một bộ phận không thể tách rời của không gian sống hằng ngày quanh ta, cạnh ta. Nên chăng?” Điều đáng nói là bức tượng phảng phất khối tượng bán thân đồ sộ của bốn tổng thống Mỹ George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt, Abraham Lincoln, gọi là tượng núi Rushmore. Không dám nói có sự sao chép nhưng phong cách và ngôn ngữ khá giống nhau. Một nhà thơ danh tiếng, vốn làm công tác quản lý văn hóa lâu năm, người mà họa sĩ Lương Xuân Đoàn rất gần gũi và quí mến, đã tâm sự với tác giả viết bài này: “Phong cách Mỹ, tượng bán thân ( bust ) tạc vào rặng núi đá đã trở thành ngôn ngữ ” có bản quyền” rồi. Ta không nên chép lại cho “bà mẹ quê” của ta, hơn nữa đó là bà mẹ anh hùng trong chống Mỹ.”
Đến đây thì mọi người có thể hiểu 411 tỉ là nhỏ hay to.
Theo đuôi :
ADVERTISEMENT
